Wpływ jakości jedzenia na zdrowie psa — jak dobierać najlepsze składniki?
Udając się do weterynarza ze swoim czworonożnym przyjacielem, najpewniej lekarz spyta Cię o jego samopoczucie, wypróżnienia oraz… sposób żywienia. Nie ma co się dziwić – to, co ląduje w miseczce Twojego psa, ma wpływ na cały jego organizm, przedłużając tym samym psie życie. Jak ocenić jakość jedzenia dla psa co powinno pojawić się w codziennej diecie oraz jak mikro- i makroskładniki mogą wpłynąć na zdrowie PSIjaciela?
Podstawowe składniki pożywienia psa
Białka
Białka pełnią rolę budulcową — tj. są niezbędne do wzrostu oraz naprawy tkanek, a także uczestniczą w produkcji hormonów i wielu enzymów. Białko powinno pochodzić z wysokiej jakości źródeł, takich jak mięso i ryby, które dostarczają pełnowartościowych aminokwasów.
Psi dietetycy wskazują, że w codziennej miseczce powinna pojawić się karma, w składzie której co najmniej 50-60% to dobrze przyswajalne proteiny. Warto więc wybierać karmy, które precyzyjnie wymieniają wszystkie składniki pochodzenia mięsnego – tj. procent wątroby, serca, mięsa z indyka, a także bulionu (oczywiście bez odpadów, UPPZ).
Tłuszcze
Tłuszcze wspomagają wchłanianie witamin (A, D, E, K). Odpowiadają także za zdrowie skóry i sierści oraz są ważne dla funkcjonowania mózgu i układu nerwowego. Istotne jest, aby w diecie psa znajdowały się również niezbędne kwasy tłuszczowe, takie jak omega-3 i omega-6, które pomagają w walce z zapaleniami i wspierają pracę serca. Standardowo zaleca się, aby tłuszcz stanowił około 10% do 15% psiej diety.
Uwaga! Na poziom tłuszczu powinny uważać psiaki z chorą wątrobą i trzustką – w takim przypadku dieta powinna bazować na produktach lekkich i niskotłuszczowych.
Węglowodany
Główne źródło energii, dostarczającej około 3,5 kcal w 1g. Pomagają w utrzymaniu prawidłowej funkcji jelit (ze względu na zawarty w nich błonnik) oraz wspierają perystaltykę jelit. Zaleca się, aby węglowodany stanowiły około 30% do 50% diety.

Uwaga! Warto jednak zwracać uwagę na rodzaj węglowodanów – najlepiej, aby pochodziły one z warzyw, owoców, a nie ze zbóż, kukurydzy i soi, które są częstym alergenem, powodującym niestrawność. Dużo lepiej sprawdzi się np. batat, burak, szpinak, marchewka, dynia czy jabłko.
Witaminy
Witaminy są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu psa, a na liście tych najważniejszych, znajdują się:
- witamina A — wspiera zdrowie wzroku, skóry i odporności,
- witaminy z grupy B — kluczowe dla metabolizmu energetycznego i funkcjonowania układu nerwowego;
- witamina C — jest antyoksydantem i wspomaga układ odpornościowy, mimo że psy mogą ją syntetyzować samodzielnie;
- witamina D — reguluje poziomy wapnia i fosforu, wspierając zdrowie kości i zębów;
- witamina E — chroni komórki przed uszkodzeniami oksydacyjnymi.
Minerały
Minerały takie jak wapń, fosfor, magnez, żelazo, cynk, miedź i selen, są niezbędne dla wielu funkcji biologicznych, w tym dla budowy kości i zębów, transportu tlenu, utrzymania funkcji enzymatycznych i hormonalnych.

Co ważne — psy aktywne, żywione dietą mięsną, mogą doświadczać niedoborów wapnia ze względu na niekorzystny stosunek Ca do P w mięsie[1]. Dlatego też czworonogi, które są na diecie bogatej w tłuszcze, są bardziej narażone na niedobory wapnia. Ponadto zwiększona aktywność fizyczna może prowadzić do akumulacji mleczanów i wywoływać metaboliczną kwasotę, co z kolei może zwiększać wydalanie wapnia, potasu i magnezu z organizmu.[1]
Jakość składników a zdrowie psa
Mówiąc o wysokiej jakości karmie dla psów, mamy na myśli posiłki, które wypełnione są produktami pochodzenia lokalnego, bez procesu ekstrudowania. Można więc w skrócie uznać, że im prostszą i naturalniejszą formę przyjmie karma –, tym bezpieczniej dla psiaka.
Karma ekstrudowana to typ karmy dla psów, która jest produkowana przez proces ekstruzji. W tym procesie składniki karmy są mieszane, a następnie gotowane pod wysokim ciśnieniem i pod wysoką temperaturą. W rezultacie powstaje sucha, trwała karma, która jest łatwa do przechowywania i podawania. Jednakże proces ekstruzji ma swoje wady. Wysoka temperatura może zniszczyć lub znacząco zmniejszyć zawartość niektórych ważnych składników odżywczych, takich jak witaminy i białka, które są bardzo wrażliwe na ciepło. Ponadto karma tego typu często zawiera konserwanty, sztuczne barwniki i wypełniacze, które nie są korzystne dla psiego brzuszka. Dodatkowo u niektórych psiaków mogą prowokować alergie pokarmowe lub inne problemy zdrowotne, nierzadko wysuszając śluzówkę i powodując odwodnienie.
Jak rozpoznać składniki wysokiej jakości?
- Czytelne etykiety. Należy unikać produktów z niejasnymi określeniami, np. „mięso i produkty pochodzenia zwierzęcego”. Wybieraj karmę, która dokładnie opisuje procentowy udział składników – ze szczególnym wskazaniem na mięso i podroby,
- Pochodzenie składników. Wybieraj karmy, które podają dokładne źródło białek (np. kurczak, wołowina, łosoś) oraz tłuszczów i węglowodanów.
- Brak wypełniaczy i dodatków. Unikaj karm, które zawierają sztuczne barwniki, konserwanty czy wypełniacze, tj. kukurydza, soja czy mąka pszenna. Im prostszy skład –, tym lepiej.
- Tłuszcze zwierzęce vs roślinne. Tłuszcze zwierzęce, takie jak tłuszcz z indyka czy ryby, są bardziej pożądane ze względu na ich skład i łatwość przyswajanie przez psa. Tłuszcze roślinne oczywiście mogą być użyteczne, ale nie powinny dominować w diecie psa. Uwaga! Ważne jest, aby stosunek omegi-6 do omegi-3 był odpowiednio zbilansowany, co jest kluczowe dla zapobiegania stanom zapalnym.
- Szkodliwe węglowodany. Proste węglowodany, takie jak te pochodzące z białej mąki czy cukru, mogą prowadzić do otyłości, problemów z trawieniem i wahań poziomu cukru we krwi. Należy ich unikać, szczególnie w diecie psów wrażliwych czy tych z tendencją do nadwagi. Uwaga! Nie oznacza to, że wszystkie węgle są złe — warzywa, tj. buraki czy bataty, są jak najbardziej pożądane w psiej miseczce.
[1] Mateuszuk, K., Łączkowska, S., & Biel, W. ROLA SKŁADNIKÓW MINERALNYCH I WITAMIN W DIECIE PSÓW AKTYWNYCH. Pies w sporcie i rekreacji, 35.
